Sự tích điệu hò khoan
Ông Hoàng Đại Hữu, chủ tịch hội Văn học nghệ thuật huyện Lệ Thuỷ đã đưa chúng tôi đi khắp dòng sông Kiến Giang và giới thiệu về điệu hò khoan Lệ Thuỷ. Nói về hò khoan, ông nói nó như máu thịt của ông, là một niềm tự hào và kiêu hãnh như một gia tài vô giá của cư dân địa phương. Với ông, hò khoan là giấc mơ có thật của một kỳ quan dân ca dân vũ địa phương. Hò khoan Lệ Thuỷ, theo ông có chín mái (làn điệu), cơ bản nhất là các điệu mái chè, mái nện, mái xắp, mái ba, mái ruỗi, mái nhì và hò nậu xăm, hò khơi (miền biển), hò lỉa trâu (miền đồi núi).
Gốc tích của hò khoan, theo ông Hoàng Đại Hữu, nó xuất phát từ thực tế lao động sản xuất xa xưa, mọi người cần hợp lực để chống chọi lại những khắc nghiệt của tự nhiên, nên đã có những ca từ nhịp nhàng hay khoan thai tuỳ thuộc vào từng hoàn cảnh cụ thể. Có những cảnh đầy thuyền, nếu không hò, sẽ không thể có sự nhất trí để đồng lực đẩy thuyền đi giữa vùng đồng chiêm nước trũng. Có những điệu hò nhớ thương da diết quê nhà, hay thương nhớ người yêu xa cách. Người Lệ Thuỷ thông minh trong ruộng đồng, lịch lãm trong đối đáp, nên câu hò của họ chất chứa bóng dáng uyên bác trong mỗi nhịp hò dưới ánh trăng giã gạo đêm khuya. “Hò khoan thể hiện khí khái và cốt cách con người, trong điệu hò tuy dân dã, nhưng đủ đầy trí tuệ con người xứ Lệ với tự nhiên, với tình yêu đôi lứa, với nhân nghĩa gia đình, với trí tín thiên hạ, với trên dưới cấp bậc, đâu vào đó cả, cũng bởi là từ dòng nước Kiến Giang tuần tự phát tích trong mỗi hồn người”, ông Hữu cho biết.
 |
Võ Như May, một người con của huyện Lệ Thuỷ, ngoài việc sưu tầm được hàng ngàn điệu hò khoan cổ, anh còn có gần 40 năm sáng tác các tác phẩm về ca ngợi quê hương, sản xuất, tình yêu và lao động bằng điệu hò khoan. Anh May kể, ngoài anh và ông Hữu, còn có hoạ sĩ Dương Ngọc Liên ở huyện Lệ Thuỷ cũng ra sức sưu tầm bảo tồn những câu hò cổ xưa để đưa đến cho giới trẻ những cảm hứng mới trong cốt cách điệu hò do cha ông để lại.
Theo ông Hữu, một thời hò khoan đã không còn ở trên những cánh đồng, bản quán, nhưng gần mười năm nay, hò khoan ở Lệ Thuỷ đã hồi sinh trở lại. Ông Hữu cho biết cả huyện Lệ Thuỷ từ vùng biển đến đồng bằng, mười mấy xã đều có đội hát hò khoan, chỉ trừ ba xã miền núi là không có diễn xướng vũ khúc dân ca. Năm 2010, phòng giáo dục đào tạo huyện Lệ Thuỷ đã bắt đầu đưa điệu hò khoan vào giảng dạy cho học sinh từ lớp mầm non đến cấp 2. Và huyện Lệ Thuỷ trở thành khúc đồng ca hò khoan mỗi khi các lớp tổ chức học hát và hội thi “Em hát dân ca” về hò khoan, xóm nào cũng ngân nga điệu hò.
Ông Hữu cho rằng, nhờ vậy, nên các điệu hò đã không bị mai một, mà nó đã được tiếp sức để bám sâu vào cội rễ của lòng người. Và cái hay ở quê hương điệu hò này là làng nào cũng có câu lạc bộ hò khoan. Là con em của huyện Lệ Thuỷ, chị Nguyễn Thị Phong Thuỷ, vào Huế làm ở đoàn Nghệ thuật cung đình Huế cũng mang những điệu hát hò khoan đến diễn ở các nước như: Pháp, Bỉ, Hungary... và được khán giả đón nhận nhiệt tình.
QUỐC NAM
 |
| Chú : Dương Ngọc Liên Người giử lửa cho mai sau http://www.youtube.com/watch?v=Aj2FppmbZh0 |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét